Ülkemizde sıkça karşılaşmış olduğumuz bir vitamin eksikliği durumudur B12 eksikliği. Genelde üzerinde durulmayan uzun süreli yorgunluk ve halsizlik durumu, düşünüldüğünden daha ciddi bir soruna işaret ediyor olabilir. Hayvansal kaynaklı beslenmeden ziyade bitkisel temelli beslenme tarzında, vejetaryen ya da veganlıkta sıkça karşılaşılabilen bir durum olmakla birlikte, genetik faktörlerin rol oynaması sonucu da B12 vitamin eksikliği ile karşılaşabiliyoruz.
B12 vitamini…
Hayvansal dokularda proteine bağlı olarak bulunur. Yetişkin bir kimsenin vücudunda ortalama 4-5 mg vitamin B12(Kobalamin) bulunmaktadır. En çok karaciğer, kalp, böbrekler olmak üzere dokularda da saklanabilen bir vitamindir. Fazlası ise vücutta idrar, dışkı ile atılmaktadır.
İşlevleri ise
-Sinir sisteminin doğru ve hızlı çalışmasında görev yapar.
-Bağışıklık sistemini güçlendirir.
-Kemik iliğinde hücre yapımında görevlidir.
-Protein metabolizmasında görev alır.
B12 vitaminin yetersizliğine yol açan etmenler…
àBesinlere uygulanan yüksek sıcaklık.
(Etler ızgara yapılırken sıcaklık ve damlayan su ile %30 oranında bir kayıptan bahsedebiliriz. Nemli sıcaklıkta ise bu kayıp %10-20’dir)
(Sütteki B12’nin ortalama %7-10 pastörize edilirken, %30’u ise kaynama ile kaybolmaktadır. UHT sütlerdeki kayıp %7-10 civarındadır.)
àEt yemekleri özellikle haşlama yöntemi ile yapılan et yemeklerinde haşlandıktan sonra suyun dökülmesi de etteki B12 kaybını arttırmaktadır.
àVitamin emilimi ile alakalı sorunların varlığı kalıtımsal olabilir ve emilim bozuklukları, oral kontraseptifler (doğum kontrol hapları), diğer bazı ilaçlar, pankreas yetersizliği, barsak bakteri ve parazitleri de B12 vitamini emilimini düşürmektedir.
àProtein, folik asit, A vitamini gibi besin öğelerinin yetersizliği barsak mukozasının bozulmasına neden olarak B12 emiliminde olumsuz rol oynarlar.
àAşırı alkol alımı da ince barsak hücrelerinin çalışmasını etkileyerek B12 vitaminin emilimini engellediği bilinmektedir.
àYaşlı bireylerde ise mide salgısının azalması sonucu B12 emilim hızının düştüğü rapor edilmiştir.
B12 kaynakları nelerdir?
|
BESİN
|
Vit-B12 mcg
|
BESİN
|
Vit-B12 mcg
|
|
Karaciğer
|
50 - 130
|
Balık
|
2.0 – 8.0
|
|
Böbrek
|
20 - 50
|
Peynir
|
1.2 – 3.6
|
|
Yürek
|
15 - 30
|
Süt
|
0.1 - 0.6
|
|
Et
|
2.0 - 8.0
|
Yumurta (Sarı)
|
1.0 – 1.2
|
Bazı besinlerin 100 gramında mcg olarak bulunma durumu şöyledir…
Evet, bu yazımızda diyet_izmir olarak sizleri yaşamsal fonksiyonlarımız için önemi büyük olan B12 vitamini hakkında bilgilendirmek istedik. Sağlığımız için yaşamsal fonksiyonlarımızı düzenleyen bu vitamin ve diğer kan değerlerinin kontrolü için düzenli olarak kan testi yaptırmak çoğu hastalığın erken teşhisinde ve tedavinin zamanlamasında önemli rol oynamaktadır.
Kendinize iyi bakın, sağlıkla kalın, hoşça kalın…
Diyetisyen Enver Burak GÜNDEN
https://www.instagram.com/diyet_izmir/
